01
Hangi çalışma senaryolarında?
Çatı ve cephe bakımı, endüstriyel tesisler, kule ve direkler, enerji sahaları, depo ve lojistik yapıları, şantiye ve bakım operasyonlarında yüksekte çalışma ihtiyacı farklı erişim ve bağlantı çözümleri gerektirir.
- Sabit veya hareketli çalışma alanı
- Dikey erişim veya yatay hareket
- Kenar ve açıklık yakınında çalışma
- Askıda çalışma veya kurtarma ihtiyacı
02
Sistemi hangi bileşenler oluşturur?
Emniyet kemeri, lanyard veya geri sarımlı düşüş durdurucu, uygun ankraj, yatay/dikey yaşam hattı ve gerektiğinde kurtarma ekipmanı birbirinden bağımsız seçilmemelidir. Bileşenlerin aynı çalışma senaryosunda uyumlu çalışması esastır.
- Kullanıcı üzerindeki KKD
- Bağlantı ve enerji sönümleme
- Ankraj / yaşam hattı
- Kurtarma ve tahliye ekipmanı
03
GEBA yaklaşımı
İlk adım saha ve operasyon bilgisini netleştirmektir. Ardından uygun ürün ailesi, bağlantı yöntemi ve tamamlayıcı sistemler belirlenir; fiyat ve stok odaklı ürün seçimi için 1Siparisver kataloğuna yönlendirme yapılır.
04
Yüksekte çalışma ne zaman başlar?
Mevzuat, seviye farkı bulunan ve düşme riski taşıyan her çalışmayı yüksekte çalışma kapsamında değerlendirir. Belirleyici olan yalnız yükseklik değil; düşme yolunda engel bulunup bulunmadığı, çalışma yüzeyinin kararlılığı ve kenar koşullarıdır. Bir buçuk metrede bir açıklığın üzerinde çalışmak, korumasız beş metrede çalışmaktan daha riskli olabilir.
- Seviye farkı ve düşme yolu
- Çalışma yüzeyinin kararlılığı
- Kenar, açıklık ve boşluk
- Çalışma süresi ve sıklığı
05
Önleme sırası: önce düşüşü engelle, sonra durdur
İş sağlığı ve güvenliği yaklaşımında öncelik sırası nettir. Önce riskin kaynağı ortadan kaldırılmaya çalışılır; mümkün değilse toplu koruma (korkuluk, kapak, platform) kullanılır; ancak bundan sonra kişisel koruyucu donanımla düşüş durdurma devreye girer. Emniyet kemeriyle başlayan bir çözüm, çoğu zaman daha önce atlanmış bir adımın işaretidir.
- Riski kaynağında ortadan kaldırma
- Toplu koruma (korkuluk, kapak)
- Konumlandırma ve düşüşü kısıtlama
- Son aşamada düşüş durdurma
06
Düşüşü kısıtlama ile düşüşü durdurma aynı şey değildir
Düşüşü kısıtlayan (restraint) bir sistem, kullanıcının kenara ulaşmasına izin vermeyecek şekilde ayarlanır; düşüş hiç gerçekleşmez ve sistem üzerinde şok yükü oluşmaz. Düşüş durdurma (arrest) sisteminde ise düşüş gerçekleşir, enerji sönümlenir ve kullanıcı askıda kalır. İkisi farklı ekipman, farklı boşluk hesabı ve farklı kurtarma planı gerektirir.
- Kısıtlama: kenara erişim yok
- Durdurma: düşüş gerçekleşir
- Askıda kalma sonrası kurtarma
- Farklı boşluk gereksinimi
07
Sistem bileşenleri ve ilgili standartlar
Bir düşüşten korunma sistemi tek bir üründen oluşmaz. Kullanıcı üzerindeki tam vücut kemeri (EN 361), bağlantı elemanları (EN 362), enerji emicili lanyard (EN 354/EN 355) veya geri sarımlı düşüş durdurucu (EN 360), kılavuzlu tip düşüş durdurucu (EN 353-1 rijit hat, EN 353-2 esnek hat) ve ankraj cihazı (EN 795) birlikte çalışır. Sistemin bütünü EN 363 kapsamında tanımlanır.
- EN 361 tam vücut kemeri
- EN 360 geri sarımlı düşüş durdurucu
- EN 353-1 / EN 353-2 kılavuzlu tip
- EN 795 ankraj cihazı
08
Bileşen uyumu tek tek uygunluktan daha önemlidir
Her parçanın kendi standardına uygun olması, bir arada güvenli çalışacakları anlamına gelmez. Farklı üreticilerin cihazları, farklı halat çapları veya farklı bağlantı geometrileri beklenmeyen davranış üretebilir. Üretici kullanım talimatı, hangi bileşenlerle birlikte kullanılabileceğini açıkça belirtir ve bu sınırlar aşılmamalıdır.
- Aynı sistem içinde cihaz uyumu
- Halat çapı ve tipi
- Bağlantı noktası geometrisi
- Üretici talimatının sınırları
09
Askıda kalma ve kurtarma planı
Düşüşü durduran bir sistem, kullanıcıyı askıda bırakır. Askıda kalma süresi uzadıkça ortostatik intolerans riski artar. Bu nedenle düşüş durdurma sistemi kuran her operasyonun, kullanıcıya nasıl ve ne kadar sürede ulaşılacağını önceden tanımlamış olması gerekir. Kurtarma planı olmayan bir sistem yarım kalmış bir sistemdir.
- Erişim süresi ve yöntemi
- Kurtarma ekipmanının hazır bulunması
- Eğitimli personel
- Tatbikat ve tazeleme
10
Periyodik kontrol ve kullanımdan çıkarma
Düşüşten korunma ekipmanı, kullanılsın veya kullanılmasın belirli aralıklarla yetkin kişi tarafından incelenir. Şok yükü almış, hasar görmüş veya kullanım geçmişi belirsiz bir ekipman, gözle sağlam görünse bile değerlendirme yapılmadan tekrar kullanıma verilmemelidir. EN 365, kullanım talimatı, işaretleme ve periyodik inceleme için genel çerçeveyi tanımlar.
- Yetkin kişi incelemesi
- Şok yükü sonrası kullanımdan çıkarma
- İzlenebilir kayıt
- Üretici kullanım ömrü
11
GEBA hangi noktada devreye girer?
Saha bilgisi netleşmeden ürün seçimi yapılmaz. Çalışma yüksekliği, alt kot, ankraj imkânı, hareket yönü ve kurtarma senaryosu belirlendikten sonra uygun ürün ailesi, bağlantı yöntemi ve tamamlayıcı sistemler konuşulabilir. Teknik değerlendirme ve proje desteği GEBA tarafında yürütülür; fiyat, stok ve sipariş adımı 1Siparisver'de kalır.
- Saha ve operasyon keşfi
- Sistem ve bileşen kararı
- Montaj ve devreye alma
- Kontrol ve bakım desteği