01
Türbin operasyonunda çözüm alanları
Kule içi merdiven erişimi, makine dairesi çalışmaları, dış yüzey veya kanat operasyonları ve acil tahliye farklı ekipman setleri gerektirebilir.
- Dikey kule erişimi
- Makine dairesi / platform çalışması
- Kurtarma ve tahliye
- Taşınabilir saha ekipmanı
02
Kurtarma neden baştan planlanmalı?
Uzak saha ve yüksek erişim nedeniyle acil durumda dış desteğin geliş süresi operasyon planına uygun olmayabilir. Kullanılan kurtarma cihazının yönü, halat uzunluğu ve erişilebilir ankrajı önceden belirlenmelidir.
- Kurtarma mesafesi
- Ankraj erişimi
- Ekipman konumlandırma
- Kullanıcı eğitimi
03
Kule tırmanma sistemi
Türbin kulelerinde merdiven boyunca kesintisiz bağlantı genellikle rijit hatlı kılavuzlu düşüş durdurucu sistemle sağlanır; bu sistemler EN 353-1 kapsamındadır. Tırmanıcı, tam gövde kemerinin göğüs bağlantı noktasına bağlı düşüş durdurucuyla hattın üzerinde hareket eder ve bağlantısını yalnız planlanmış platform geçişlerinde çözer.
Hattın markası ve uyumlu cihaz kule girişindeki bilgi levhasından okunur; farklı markanın cihazı hat üreticisi izin vermedikçe kullanılmaz. Servis asansörü bulunan türbinlerde de merdiven ve hat, asansör arızası ve tahliye için kullanıma hazır tutulur.
- Rijit hat ve kılavuzlu cihaz
- Göğüs bağlantı noktası
- Uyumlu cihaz levhası
- Asansörlü kulelerde de hazır hat
EN 353-1 standardı: rijit hatlı dikey yaşam hatları
04
Tırmanış öncesi kontrol ve yorgunluk
Her tırmanıştan önce kemerin ayarı, düşüş durdurucunun hatta doğru yönde takıldığı ve kilitlendiği, hattın görünür durumu ve kule kapaklarının konumu kontrol edilir. Uzun kule tırmanışlarında yorgunluk başlı başına bir risktir; dinlenme platformları plan dahilinde kullanılır, ağır malzeme sırtta taşınmak yerine türbinin kaldırma düzeniyle yukarı alınır.
- Kemer ayarı
- Cihaz yönü ve kilit
- Dinlenme platformları
- Malzeme kaldırma düzeni
05
Nasel ve hub’dan kurtarma senaryosu
Naselde yaralanan veya bilincini kaybeden bir kişinin kule içinden merdivenle indirilmesi çoğu zaman mümkün değildir. Bu nedenle kurtarma planı genellikle naseldeki bir tahliye açıklığından, kontrollü iniş cihazıyla (EN 341) zemine indirmeye dayanır. Hub içinde yaşanan bir olayda kişi önce hub’dan nasele alınır; dar geçişler ve kaldırma ihtiyacı nedeniyle bu aşamada kurtarma kaldırma cihazı (EN 1496) gerekebilir.
Senaryolar türbin modeline göre yazılır: ankraj noktaları, iniş hattının güzergâhı ve kurtarılanın bağlanacağı nokta önceden belirlenir.
- Nasel tahliye açıklığı
- EN 341 kontrollü iniş
- Hub’dan nasele alma
- EN 1496 kaldırma
Kurtarma ve tahliye sistemleri
06
Naselden iniş: rüzgâr ve güzergâh
Nasel dışından yapılan iniş kule yüzeyine yakın gerçekleşir; rüzgâr, iniş halatının kuleye sürtünmesi ve inen kişinin kuleye çarpması riskini artırır. İniş güzergâhı, kenar koruyucunun yeri ve gerekiyorsa yönlendirme halatı senaryoda tanımlanır. Zemin ekibinin iniş noktasını boş tutması ve inen kişiyi karşılaması planın parçasıdır.
- Kuleye sürtünme
- Kenar koruyucu
- Yönlendirme halatı
- Zemin ekibi
07
Uzak saha ve acil durum lojistiği
Türbin sahaları çoğu zaman yerleşimden uzaktır; ambulans ve itfaiyenin sahaya ulaşma süresi planın gerçek girdisidir. Saha adresi ve türbin numarası acil durum kartında yazılı olur, telefon ve telsiz kapsaması kontrol edilir. Plan, kurtarmanın dış ekip gelmeden saha ekibi tarafından tamamlanacağı varsayımıyla yazılır.
- Ulaşma süresi
- Acil durum kartı
- İletişim kapsaması
- Ekip içi kurtarma
08
Kurtarma setinin konumu ve hazırlığı
Kurtarma seti, ihtiyacın doğabileceği yere en yakın ve ekibin bildiği bir noktada, kullanıma hazır durumda bulunur. Set; iniş cihazı, yeterli uzunlukta halat, ankraj bağlantı elemanları, kurtarma ilmeği veya kemeri ve kenar koruyucudan oluşur. Halat uzunluğu nasel yüksekliğine ve iniş güzergâhına göre seçilir.
Setin kontrol tarihleri ve kullanım sonrası yenilenmesi bakım planına yazılır.
- Nasele yakın konum
- Yeterli halat uzunluğu
- İlmek ve kenar koruyucu
- Kontrol ve yenileme
09
Türbin çalışması için kemer seçimi
Türbin çalışmasında kemer üç ihtiyacı birlikte karşılamalıdır: merdiven sisteminde düşüş durdurma için “A” işaretli göğüs bağlantı noktası, nasel içinde iş konumlandırma için yan halkalar (EN 358) ve uzun tırmanışta yükü dağıtan ergonomik bel ve bacak destekleri.
Kanat erişimi veya askıda çalışma yapılacaksa oturma kemeri özellikleri (EN 813) de gerekir. Kemerin kurtarma sırasında hangi noktasından bağlanacağı, kullanılan iniş cihazının talimatıyla uyumlu olmalıdır.
- Göğüs A noktası
- EN 358 yan halkalar
- Uzun tırmanış ergonomisi
- Kurtarma bağlantısı
EN 361 standardı: tam gövde emniyet kemerleri
10
Nasel dışında ve çatısında çalışma
Nasel çatısındaki ölçüm cihazlarına veya dış ekipmana erişimde ankraj noktaları türbin üreticisinin tasarımıyla sınırlıdır. Bağlantı yalnız üreticinin ankraj olarak tanımladığı ve işaretlediği noktalara yapılır; korkuluklar veya kaldırma halkaları varsayımla ankraj sayılmaz.
Rüzgâr hızı ve hava koşulu, dış çalışmaya başlama kararının parçasıdır.
- İşaretli ankraj noktaları
- Korkuluk ankraj değildir
- Rüzgâr hızı
- Hava koşulu
11
Eğitim, tatbikat ve ekip yeterliliği
Türbinde çalışacak personelin yüksekte çalışma ve kurtarma eğitimi, türbin üreticisi ve işletmecinin prosedürleriyle birlikte planlanır. Ekip, türbindeki kurtarma setini gerçek geometride kullanarak düzenli tatbikat yapar; tatbikatta süre ölçülür ve kayda geçer.
- Üretici ve işletme prosedürü
- Gerçek geometride tatbikat
- Süre ölçümü
- Kayıt
12
Ekipman kaydı ve periyodik kontrol
Türbin sahasında kullanılan kemer, bağlantı elemanı, düşüş durdurucu ve kurtarma setinin her biri seri numarasıyla kayıt altına alınır. Tuzlu hava, sıcaklık farkları ve güneş ışığı nedeniyle kontrol aralıkları işletme koşuluna göre kısaltılabilir. GEBA, Skylotec eğitimli personeliyle Skylotec temel ekipmanı ve Milan setlerinin periyodik kontrolünü yapar.
- Seri numarası kaydı
- Ortam etkisi
- Kısalan kontrol aralığı
- Skylotec ve Milan kontrolü
KKD periyodik kontrol hizmeti
13
Türbin çalışmasının kendine özgü koşulları
Rüzgâr türbininde çalışma; yüksek irtifa, sınırlı alan, dikey erişim, hareketli parçalar ve uzak konum gibi koşulları bir arada barındırır. Kurtarma müdahalesi kara erişimiyle sınırlı olabilir ve süre uzayabilir.
- Yüksek irtifa
- Dikey ve dar erişim
- Uzak konum
- Uzayan müdahale süresi
14
Kule içi dikey erişim
Kule merdiveni boyunca kesintisiz bağlantı için kılavuzlu tip sistem kullanılır. Ara sahanlık geçişleri, kapak açıklıkları ve makine dairesi girişi sistemin tasarımında ayrıca ele alınır.
- Kılavuzlu dikey sistem
- Sahanlık geçişleri
- Kapak açıklıkları
- Makine dairesi girişi
15
Makine dairesi ve hub çalışmaları
Makine dairesi içi ve dışı çalışmalarda ankraj noktaları sınırlıdır ve çalışma alanı dardır. Hub çalışmalarında rotor kilidi ve enerji izolasyonu, düşüşten korunmadan önce gelen güvenlik adımlarıdır.
- Sınırlı ankraj
- Dar çalışma alanı
- Rotor kilidi
- Enerji izolasyonu
16
Kanat ve dış yüzey erişimi
Kanat yüzeyine erişimde iple erişim veya platform yöntemleri değerlendirilir. Yüzey geometrisi, rüzgâr koşulu ve kurtarma imkânı yöntem seçimini belirler.
- Yöntem seçimi
- Yüzey geometrisi
- Rüzgâr koşulu
- Kurtarma imkânı
17
Kurtarma ve tahliye planı
Türbin içinde ve dışında farklı kurtarma senaryoları tanımlanır. Ekipman kule içinde erişilebilir noktada bulundurulur ve ekip düzenli tatbikat yapar. Uzak konum nedeniyle dış yardıma bağlı bir plan yeterli değildir.
- Kule içi senaryo
- Dış yüzey senaryosu
- Ekipman konumu
- Ekip içi yeterlilik
18
Çevre koşulları ve ekipman ömrü
Deniz kıyısı ve yüksek rakım gibi ortamlarda korozyon ve ultraviyole etkisi hızlanır. Ekipman kontrol aralıkları bu koşullar dikkate alınarak belirlenir.
- Tuzlu ortam korozyonu
- UV etkisi
- Sıcaklık farkları
- Kısalan kontrol aralığı
19
Rüzgâr enerjisinde erişim ve kurtarma ihtiyacı
Rüzgâr enerjisi tesislerinde erişim güzergâhı, çalışma görevi ve kurtarma hazırlığı aynı sistem içinde değerlendirilir. Bir marka portföyünün bulunması kurulum veya özel servis yetkisini otomatik kanıtlamaz. GEBA teknik değerlendirmesi için mevcut sistemin markasını, tam modelini ve tesisin kullanım ihtiyacını paylaşın.
İlgili ürün grubu için model ve teklif seçenekleri