01
Sistem bileşenleri
Sahaya göre tripod veya davit yapı, personel/kurtarma vinci, düşüş durdurucu, uygun emniyet kemeri ve bağlantı bileşenleri birlikte değerlendirilir.
- Tripod veya davit ankraj yapısı
- İndirme / geri alma vinci
- Düşüş durdurma bileşeni
- Kemer ve bağlantı ekipmanı
02
Hangi alanlarda?
Menholler, kuyular, tanklar, silolar, kanal ve servis galerileri gibi giriş/çıkışın sınırlı olduğu alanlarda çalışma ve kurtarma ekipmanının erişim geometrisine uygun olması gerekir.
- Menhol ve kuyu
- Tank ve silo
- Şaft ve servis boşluğu
- Endüstriyel dar alan
03
Operasyon öncesi netleştirilmesi gerekenler
Giriş açıklığının boyutu, ekipmanın kurulacağı yüzey, personel hareketi, kurtarma yönü ve acil durumda kazazedeye erişim senaryosu teknik ürün seçiminden önce belirlenmelidir.
04
Kapalı alan neden ayrı bir disiplin?
Menhol, kuyu, tank, silo, şaft ve servis galerileri gibi alanlar; sınırlı giriş-çıkış, yetersiz doğal havalandırma ve sürekli insan bulunması için tasarlanmamış olmalarıyla tanımlanır. Bu üç özellik bir araya geldiğinde hem çalışma hem kurtarma sıradan bir yüksekte çalışmadan farklı planlanır.
- Sınırlı giriş ve çıkış
- Yetersiz havalandırma
- Sürekli bulunma için tasarlanmamış
- Atmosfer riski
05
Kurtarma planı girişten önce kurulur
Kapalı alana giriş yapılmadan önce, içerideki kişiye nasıl ulaşılacağı tanımlanmış ve ekipman hazır olmalıdır. Kurtarma ekibinin alana girmesini gerektirmeyen, dışarıdan müdahale imkânı veren düzenler tercih edilir; çünkü kapalı alan kazalarında kurtarmaya giren kişilerin de etkilenmesi sık görülen bir durumdur.
- Giriş öncesi plan
- Dışarıdan müdahale önceliği
- Ekipmanın hazır bulunması
- Gözcü ve iletişim
06
Erişim geometrisi ekipmanı belirler
Giriş ağzının çapı, derinlik, engel bulunup bulunmadığı ve alanın iç geometrisi; tripod, davit kol veya taşınabilir gantry gibi farklı düzenleri gündeme getirir. Ekipman seçimi alanın geometrisine göre yapılır, katalogdan değil.
- Giriş ağzı ölçüsü
- Derinlik
- İç engeller
- Kurulum alanı
07
İlgili standart aileleri
Kurtarma kaldırma cihazları EN 1496, kurtarma kemerleri EN 1497 ve kurtarma ilmekleri EN 1498 kapsamında tanımlanır. İniş cihazları EN 341 kapsamındadır. Tripod ve benzeri taşınabilir ankrajlar genellikle EN 795 B tipi olarak değerlendirilir. Her ürünün kullanım talimatı, hangi kurtarma senaryosu için uygun olduğunu belirtir.
- EN 1496 kurtarma kaldırma
- EN 1497 / EN 1498 kurtarma kemeri ve ilmeği
- EN 341 iniş cihazı
- EN 795 B taşınabilir ankraj
08
Atmosfer ölçümü ve solunum koruma
Kapalı alanda oksijen seviyesi, yanıcı gaz ve toksik gaz ölçümü giriş öncesi ve giriş boyunca yapılır. Giriş kararı tehlikelerin giderilmesi, izin ve kurtarma düzeniyle birlikte verilir. Oksijen yetersizliği veya bilinmeyen atmosferde sıradan bir hava beslemeli başlık yeterli kabul edilmez; uygun bağımsız cihaz ya da kaçış hava desteği olan onaylı kombinasyon yetkin ekipçe belirlenir.
Filtreli maske oksijen yetersizliğinde kullanılamaz; bu ayrım hayati önemdedir.
- Giriş öncesi ve sürekli ölçüm
- Oksijen, yanıcı gaz, toksik gaz
- Havalandırma
- Atmosfere uygun onaylı sistem
09
Gözcü, iletişim ve izin sistemi
Kapalı alan çalışmalarında dışarıda bir gözcü bulunur, iletişim sürekli açık tutulur ve çalışma yazılı izin sistemiyle yönetilir. İzin belgesi; ölçüm sonuçlarını, kullanılacak ekipmanı, kurtarma planını ve sorumlu kişileri kayıt altına alır.
- Sürekli gözcü
- Kesintisiz iletişim
- Yazılı çalışma izni
- Sorumluluk tanımı
10
Tatbikat olmadan plan kâğıt üstünde kalır
Kurtarma planının uygulanabilirliği gerçek ekipmanla, ilgili senaryolara uygun tatbikatlarda sınanır. Tekrar aralığı risk değerlendirmesi, personel yetkinliği, değişiklikler ve uygulanabilir kurallarla belirlenir; bütün kapalı alanlar için tek yıllık süre varsayılmaz.
Tatbikat sırasında ortaya çıkan erişim, süre ve ekipman sorunları, gerçek bir olayda ortaya çıkmasından çok daha ucuza çözülür.
- Gerçek ekipmanla tatbikat
- Süre ölçümü
- Eksiklerin kayda geçmesi
- Düzenli tekrar