01
Standardın kapsamı
EN 361, yüksekten düşmeye karşı kişisel koruyucu donanımlar arasında tam gövde emniyet kemerlerini ele alır. Kemerin düşüş durdurma bağlantı noktaları, kayış ve toka düzeni, statik ve dinamik dayanım deneyleri, işaretleme ve kullanım talimatında bulunması gereken bilgiler bu standardın konusudur.
Kemerin bağlanacağı lanyard, geri sarımlı cihaz, kılavuzlu düşüş durdurucu, bağlantı elemanı ve ankraj ise kendi standartlarıyla değerlendirilir. Bu yüzden bir kemerin EN 361 belgesi, sistemin tamamının uygun olduğunu göstermez.
- Tam gövde kemer
- Bağlantı noktaları
- Deney ve işaretleme
- Kullanıcı bilgisi
02
Düşüş durdurma sisteminde kemerin yeri
EN 363, düşüş durdurma sistemini ankraj, bağlantı alt sistemi ve tam gövde kemerden oluşan bir bütün olarak tanımlar. Bağlantı alt sistemi enerji sönümleyicili lanyard (EN 354 ve EN 355), geri sarımlı düşüş durdurucu (EN 360) ya da kılavuzlu düşüş durdurucu (EN 353-1, EN 353-2) olabilir.
Bağlantı elemanları EN 362, ankraj cihazları EN 795 kapsamındadır. Düşüş durdurma sisteminde vücut tutma parçası olarak yalnız tam gövde kemer kullanılır; bel kemeri bu işlev için kullanılmaz.
- EN 363 sistem
- EN 354 / EN 355 / EN 360 bağlantı
- EN 362 bağlantı elemanı
- EN 795 ankraj
Emniyet kemeri seçim rehberi
03
A ve A/2 işaretleri
Kemer üzerindeki düşüş durdurma bağlantı noktaları büyük “A” harfiyle işaretlenir. Tek başına kullanılamayan, ancak bir eşiyle birleştirildiğinde tek bir düşüş durdurma noktası oluşturan halkalar “A/2” ile işaretlenir; bu iki halka her zaman birlikte bağlanır.
Sırt (dorsal) ve göğüs (sternal) noktaları tipik düşüş durdurma noktalarıdır. Bel yanlarındaki halkalar iş konumlandırma, karın önündeki halka oturarak çalışma için tasarlanır; üzerinde “A” işareti yoksa düşüş durdurma bağlantısında kullanılmaz.
- A: düşüş durdurma noktası
- A/2: iki halka birlikte
- Sırt ve göğüs halkası
- İşaretsiz halka düşüş durdurmaz
04
Etiket ve işaretleme
EN 361 kapsamındaki bir kemerde üretici ya da tedarikçi kimliği, model veya tip adı, üretim yılı, seri ya da parti numarası, standart numarası ve CE işareti bulunur. Yüksekten düşmeye karşı KKD, AB 2016/425 Tüzüğü’nde III. kategoridedir; bu kategoride CE işaretinin yanında üretim kontrolünü yapan onaylanmış kuruluşun numarası da yer alır.
Etiketi okunmayan veya kimliği belirlenemeyen kemer izlenemez; üretici talimatlarında bu durum genellikle kullanımdan çıkarma nedeni sayılır.
- Üretici ve model
- Üretim yılı ve seri no
- Standart numarası ve CE
- Onaylanmış kuruluş no
05
Kemer tipleri ve birlikte taşınan standartlar
Piyasadaki kemerlerin önemli kısmı birden çok standardı birlikte karşılar. Bel desteği ve yan halkaları olan kemerler EN 361 ile birlikte EN 358 (iş konumlandırma), ventral halkası ve oturma kısmı olan kemerler EN 813 (oturma kemeri) işaretini de taşıyabilir. İple erişim ve kule çalışmalarında bu kombine kemerler yaygındır.
Kurtarma kemerleri ise EN 1497 kapsamında ayrı bir üründür. Kemerin hangi işlevlerde kullanılabileceği, etikette yazan standartlardan okunur.
- EN 361 + EN 358
- EN 361 + EN 813
- EN 1497 kurtarma kemeri
- Etikette yazan işlevler
06
Deney şartları ve değerlerin kaynağı
EN 361, kemerin statik yük altındaki dayanımını ve bir deney mankeniyle yapılan dinamik düşüşte kullanıcıyı tutabilmesini deneyle doğrular. Deney yükleri, manken kütlesi ve düşüş yüksekliği standardın ilgili maddelerinde tanımlanır. Bu sayfa bu değerleri standart metninden teyit etmeden yayınlamaz; satın alma şartnamesinde değer gerekiyorsa TS EN 361 metni ve ürünün uygunluk belgesi esas alınır.
- Statik dayanım deneyi
- Dinamik düşüş deneyi
- Standart metni esas
- Uygunluk belgesi
07
Kullanıcı ağırlığı ve sistem kapasitesi
Kemerin hangi kullanıcı ağırlığına kadar kullanılabileceği üreticinin kullanım talimatında belirtilir. Kullanıcının üzerindeki alet ve malzeme de hesaba katılır ve toplam kütle, bağlantı alt sisteminin (enerji sönümleyici, geri sarımlı cihaz) izin verdiği azami değeri aşmamalıdır.
Kemer, lanyard ve cihaz için ayrı ayrı yazan değerlerden en düşüğü, sistemin sınırıdır.
- Talimattaki azami kütle
- Alet ve malzeme yükü
- En düşük bileşen değeri
- Sistem bazında kontrol
08
Askıda kalma ve kurtarma planı
Düşüşü durdurulan kullanıcı kemerde askıda kalır. Askıda geçen süre uzadıkça bacak kayışlarının baskısı dolaşımı olumsuz etkileyebilir; bu nedenle kurtarma planı, sistem kullanılmaya başlanmadan önce hazırlanır. Bazı kemerlerde askıda beklemeyi rahatlatan ayak askısı aksesuarları bulunur; bu aksesuarlar kurtarmanın yerini tutmaz.
Askıda kalma süresi kemer standardıyla değil, risk değerlendirmesi ve kurtarma planıyla yönetilir.
- Askıda kalma riski
- Önceden hazır kurtarma planı
- Ayak askısı aksesuarı
- Kurtarma yerine geçmez
09
Beden, ayar ve kullanım öncesi kontrol
Kemer doğru bedende seçilir ve her kullanımda ayarlanır: göğüs kayışı göğüs hizasında, bacak kayışları bol kalmayacak şekilde, sırt halkası kürek kemikleri arasında konumlanır. Kullanım öncesi kontrolde kayışta kesik, aşınma, erime veya kimyasal leke; dikişte açılma; tokada ve halkada deformasyon, çatlak veya korozyon aranır.
Kuşkulu durumda kemer kullanılmaz ve yetkin kişiye incelettirilir.
- Doğru beden
- Göğüs ve bacak ayarı
- Kayış ve dikiş kontrolü
- Kuşkuda kullanma
10
Periyodik inceleme
Kullanım öncesi kontrol, yetkin kişinin yaptığı periyodik incelemenin yerini tutmaz. Yüksekten düşmeye karşı KKD için kullanım talimatı ve periyodik inceleme çerçevesi EN 365 ile tanımlanır; inceleme aralığı ve yöntemi üreticinin talimatına göre belirlenir.
İncelemenin kapsamı marka ve modelle birlikte belirlenir; üreticinin eğitim, yetkilendirme ve servis şartları her model için kontrol edilir. Kontrol talebi, kullanım geçmişi ve üretici dokümanlarıyla teknik ekibe iletilebilir.
- EN 365 çerçevesi
- Üreticinin aralığı
- Yetkin kişi
- Kayıt ve izlenebilirlik
KKD periyodik kontrol hizmeti
11
Şartnamede ne yazılmalı
Şartnamede yalnız “EN 361 kemer” yazmak yeterli değildir. Gereken işlevler (düşüş durdurma, konumlandırma, oturarak çalışma), bağlantı noktaları, beden aralığı, kullanıcı ağırlığı, çalışma ortamı (kaynak, kimyasal, elektrik) ve birlikte kullanılacak bağlantı alt sistemi yazılır.
Teklif karşılaştırmasında uygunluk belgesi ve Türkçe kullanım talimatı istenir.
- Gereken işlevler
- Beden ve ağırlık
- Çalışma ortamı
- Uygunluk belgesi ve talimat
EN 361 kemer modellerini 1Siparisver’de inceleyin
