01
Standardın kapsamı
EN 795:2012, bir veya daha fazla ankraj noktası içeren ve kişisel düşüş koruma sistemine bağlantı sağlayan cihazları ele alır. Standart tek kullanıcılı cihazlar için yazılmıştır; aynı ankrajın birden fazla kişi tarafından eşzamanlı kullanımı için CEN/TS 16415 teknik şartnamesine başvurulur.
Ankraj cihazını yapıya bağlayan dübel, cıvata gibi yapısal ankraj elemanları cihazın kendisinden ayrı değerlendirilir.
- Ankraj cihazları
- Tek kullanıcı esası
- CEN/TS 16415 çok kullanıcı
- Yapısal ankraj elemanı ayrı
02
Tip A: yapıya sabitlenen ankraj noktası
Tip A cihazlar bir veya daha fazla sabit ankraj noktası içerir ve yapıya dübel, cıvata veya kaynak plakası gibi yapısal ankraj elemanlarıyla sabitlenir. Çatı, cephe, makine ve platformlarda tekil bağlantı noktası olarak kullanılır. Montajı kalıcıdır; yapının taşıma kapasitesi ve bağlantı detayı montajdan önce doğrulanır, montaj kayıt altına alınır.
- Kalıcı montaj
- Yapısal ankraj elemanı
- Çatı, cephe, platform
- Montaj kaydı
03
Tip B: taşınabilir ankraj
Tip B cihazlar yapıya kalıcı müdahale gerektirmeden kurulan, iş bitince sökülüp taşınan ankrajlardır. Tripod ve davitler, kiriş kelepçeleri, kapı ve pencere kasası ankrajları, tekstil ve çelik ankraj sapanları bu gruptadır. Her kurulumda bağlanılan yapı elemanının uygunluğu, kenar keskinliği ve üreticinin kurulum şartı yeniden kontrol edilir.
- Tripod ve davit
- Kiriş kelepçesi
- Ankraj sapanı
- Her kurulumda kontrol
Ankraj sapanlarını 1Siparisver’de inceleyin
04
Tip C: esnek yatay hat
Tip C, iki uç ankraj arasında gerilen esnek bir hattır; çoğunlukla çelik halattan, bazı sistemlerde tekstilden yapılır. Kullanıcı hat boyunca bağlantısını kesmeden hareket eder. Esnek hat yük altında sehim yaptığı için düşüş mesafesi ve uç ankrajlara gelen kuvvet; hattın uzunluğuna, ara destek sayısına ve kullanıcı sayısına göre değişir.
Bu hesap üreticinin yöntemiyle yapılır.
- Uç ve ara ankrajlar
- Kesintisiz bağlantı
- Sehim ve güvenli boşluk
- Üretici hesabı
Yatay yaşam hattı sistemleri
05
Tip D: rijit yatay ray
Tip D, rijit bir ray ve üzerinde hareket eden bir arabadan oluşur. Ray yük altında esnek hat kadar sehim yapmadığı için güvenli boşluğun sınırlı olduğu yerlerde, vinç yollarında ve tavan altı uygulamalarında tercih edilir. Ray sisteminin taşıyıcı yapıya aktardığı yükler proje bazında değerlendirilir.
- Ray ve araba
- Sınırlı sehim
- Vinç yolu ve tavan altı
- Proje bazında yük
06
Tip E: karşı ağırlıklı ankraj
Tip E, yatay veya çok az eğimli yüzeylerde kendi ağırlığı ve yüzey sürtünmesiyle tutunan ankrajdır; yapıyı delmeden düz çatılarda geçici çalışma noktası sağlar. Tutunma; yüzey malzemesine, ıslaklığa, buzlanmaya ve kirlenmeye bağlı olduğu için cihaz yalnız üreticinin izin verdiği yüzey ve eğim koşullarında kullanılır.
Kenara olan mesafe de talimatta tanımlanır.
- Delme gerektirmez
- Yüzey ve eğim şartı
- Islaklık ve buz
- Kenar mesafesi
07
Yapı değerlendirmesi ve montaj kaydı
Ankraj cihazının standarda uygun olması, bağlandığı betonun, çeliğin veya ahşabın düşüş yükünü taşıyabildiğini göstermez. Kalıcı ankrajlarda taşıyıcı elemanın durumu, bağlantı detayı ve montaj yöntemi yetkin kişi tarafından değerlendirilir. Montajdan sonra kullanılan malzeme, montaj yeri, yapılan kontroller ve varsa çekme deneyi sonucu kayıt altına alınır; bu kayıt periyodik incelemenin başlangıç noktasıdır.
- Taşıyıcı eleman
- Bağlantı detayı
- Çekme deneyi kaydı
- Periyodik inceleme başlangıcı
08
Yapı malzemesine göre bağlantı
Betonda ankraj noktası çoğunlukla kimyasal veya mekanik dübelle, çelikte cıvatalı bağlantıyla ya da kelepçeyle, ahşapta üreticinin tarif ettiği bağlantı elemanlarıyla sabitlenir. Trapez sac ve sandviç panel çatılarda yüzey tek başına düşüş yükünü taşımayabileceği için bu yüzeyler için tasarlanmış ankrajlar kullanılır ve montaj yöntemi üreticinin talimatına sıkı sıkıya bağlıdır.
Uygulanacak yöntem, yapı malzemesinin durumu yerinde görülmeden belirlenmez.
- Beton: dübel
- Çelik: cıvata veya kelepçe
- Ahşap: tarif edilen eleman
- Sac ve panel: özel ankraj
09
Kurtarma için ankraj
Kurtarma planında kullanılacak ankraj, düşüş durdurma ankrajından ayrı düşünülür. Kurtarıcının iniş veya kaldırma cihazını bağlayacağı nokta, askıda kalan kişiye erişim sağlayacak konumda ve kurtarma yükünü taşıyacak şekilde seçilir. Bu nokta çalışma başlamadan belirlenir ve ekip tarafından bilinir.
- Ayrı kurtarma noktası
- Erişim konumu
- Kurtarma yükü
- Önceden belirleme
10
İşaretleme ve kullanıcı bilgisi
Ankraj cihazında standart numarası ve tip, üretici, model, seri veya parti numarası ile izin verilen kullanıcı sayısı gibi bilgiler aranır. Kalıcı ankrajlarda montaj yerinin yakınındaki bilgi levhası; kapasiteyi, son ve sonraki kontrol tarihini gösterir. Kullanıcı, işaretini okuyamadığı ankraja bağlanmaz.
- Standart ve tip
- Üretici ve seri no
- Kullanıcı sayısı
- Kontrol tarihi levhası
11
Tip seçimi: hareket ve süreye göre
Tek noktada kısa süreli iş için taşınabilir ankraj (tip B), aynı noktada tekrarlanan iş için sabit ankraj noktası (tip A), bir güzergâh boyunca sürekli hareket için esnek hat (tip C) veya ray (tip D), delinmesi istenmeyen düz çatıda karşı ağırlıklı ankraj (tip E) değerlendirilir.
Nihai seçim; kullanıcı sayısı, güvenli boşluk, kenar koşulu ve kurtarma erişimi birlikte ele alınarak yapılır.
- Süre ve tekrar
- Hareket güzergâhı
- Kullanıcı sayısı
- Kurtarma erişimi
Ankraj noktası seçim rehberi
12
Deney değerlerinin kaynağı
EN 795, her tip için statik ve dinamik deneyler ile deformasyon ve uç yük ölçümleri tanımlar; değerler malzemeye ve tipe göre farklıdır. Bu sayfa deney değerlerini standart metninden teyit etmeden yayınlamaz. Şartname ve proje hesabında TS EN 795 metni ile üreticinin deney raporu esas alınır.
- Statik ve dinamik deney
- Malzemeye göre değer
- Standart metni esas
- Üretici deney raporu
17
Sınıf yerine tip: baskı farkını okuyun
BSI’nin EN 795:2012 kapsam açıklaması, önceki baskının sınıf adlarının tip adlarıyla değiştirildiğini belirtir. Bu tabloda A–E tipleri kullanılır. Tek kullanıcı kapsamı, bir sisteme birden çok kullanıcının bağlanabileceğini kanıtlamaz; kullanıcı sayısı model belgesiyle doğrulanmalıdır.
